Myanmar

Niet op de lijst

Wat merk je eigenlijk van de situatie met de Rohingya? vroegen veel mensen mij de afgelopen maanden. Nieuwsbronnen over de hele wereld besteedden aandacht aan de misdaden tegen de moslim-minderheid. Om eerlijk te zijn: Helemaal niks. Hier in Yangon zijn de Rohingya, maar ook de andere conflicten aan de grenzen met China en Thailand geen onderwerp van gesprek bij de groenteboer, of in ieder geval niet met mij. Bovendien is Yangon zelf een smeltkroes van culturen en religies, waardoor het lastig voor te stellen is dat elders grote conflicten tussen deze groepen bestaan.

Rohingya vrouwen
Rohingya vrouwen

 

 

De waarheid is dat we in een land leven waar een burgeroorlog gaande is en waar steeds meer bewijzen opduiken dat er sprake is van ernstige mensenrechtenschendingen. Naar eigen zeggen is vrede voor Aung San Suu Kyi en haar partij de NLD de grootste prioriteit. Maar ondanks het vredesproces worden conflicten niet minder hevig en spreekt The Lady zich niet overtuigend uit tegen het geweld.

Lijst van etniciteiten

Myanmar is altijd een samenstelling geweest van vele verschillende etnische groeperingen. Ze hebben hun eigen taal, schrift, religie, jaartelling en feestdagen. De Bamar, waarnaar Myanmar vernoemd is, vormen veruit de grootste groep. Onder het militaire regime werden de verschillende etnische groepen gedwongen te assimileren. Dat leidde tot vele conflicten in de grensregio’s.

135 erkende etnische groeperingen zijn er in totaal, die weer zijn onderverdeeld in acht overkoepelende etniciteiten, zoals de Bamar en de Karen. De Rohingya, een moslim-minderheid die al generaties in het grensgebied met Bangladesh wonen, staan niet op de lijst. Volgens de autoriteiten komen zij uit Bangladesh en moet het buurland dan ook maar zorg voor ze dragen. In oktober 2016 viel een militante Rohingya groepering grensposten aan, waarbij 9 politieagenten om het leven kwamen. In de maanden daarop trok het Myanmar leger volgens een rapport van Human Rights Watch moordend en verkrachtend door Rohingya-dorpen en brandden ze naar schatting 1500 huizen plat.  De UN high commission for refugees sprak over etnische zuiveringen.

Aung San Suu Kyi te midden van etnische en religieuze leiders van Myanmar
Aung San Suu Kyi te midden van etnische en religieuze leiders van Myanmar

 

Eerste verjaardag

Binnen- en buitenlandse media grepen de eerste verjaardag van de NLD regering afgelopen maart aan om de prestaties van Aung San Suu Kyi eens goed te evalueren. De kritiek is niet mals. Zo wordt haar in dit BBC interview gevraagd: ‘Bent u niet bang dat u de geschiedenisboeken ingaat als de Nobelprijswinnares die niet heeft kunnen voorkomen dat er etnische zuiveringen plaatsvonden in uw land?’ Bekijk het interview hier.

Haar antwoord: ‘Ik geloof niet dat er etnishce zuiveringen plaatsvinden.’ Het interview fascineert mij; waarom bagatelliseert ze de misdaden tegen de Rohingya en maakt ze zich internationaal zo impopulair? Volgens politiek analist Richard Horsey heeft Suu Kyi maar één strategie, en dat is de militairen te vriend houden. Ook het Indiase tijdschrift Quartz benadrukt hoezeer zij op een dun koord moet balanceren om het leger te vriend te houden en speelruimte te creëren. De militairen hebben immers nog altijd de belangrijkste ministeries in handen en Suu Kyi heeft geen enkele zeggenschap over het leger.

Teleurstelling en bewondering

Veel Myanmar zijn teleurgesteld over het gebrek aan resultaten op het gebied van economische ontwikkeling. Toch zijn de meesten bereid om haar het voordeel van de twijfel te geven, een jaar is immers ook wel heel kort. Slechts een klein groepje spreekt zich uit tegen het optreden van de NLD in de Rohingya crisis. Bovendien zijn moslims hier nog minder geliefd dan in Europa en wordt dat negatieve beeld niet onder stoelen of banken gestoken.

Ik ben er nog niet uit hoe ik Aung San Suu Kyi moet zien. In veel van de kritiek wordt te weinig rekening gehouden met de benarde positie waar ze in zit, maar ze had toch wel iéts kunnen zeggen. Nu lijkt het soms of ze de Rohingya op heeft gegeven in ruil voor speelruimte op andere gebieden. Aan de andere kant heb ik wel bewondering voor de manier waarop ze zich staande houdt. Een paar weken geleden waren we bij een presentatie van een fototentoonstelling. In één van de verhalen werd Suu Kyi door een wanhopige Kachin vrouw beschuldigd van samenwerking met de militaire generaals die haar dorp hebben aangevallen. Als jurylid keek ze onbewogen toe. Aan het eind van de avond viel het fotoverhaal in de prijzen.

Kritische bewegingKachin lady

Het is soms moeilijk om je voor te stellen wat een onbeschrijflijke trauma’s en leed er onder de bevolking moeten leven, na tientallen jaren onder zo’n regime. Het drukte van alledag en de extreme vriendelijkheid van de mensen maken het makkelijk om te vergeten dat zich nog steeds vreselijke drama’s afspelen aan de grenzen. Kunnen we dan gewoon doorgaan met ons prettige expatleventje in Yangon, of zijn we door niks te doen ook een beetje schuldig? En zijn we dan meer schuldig omdat we toevallig dichterbij wonen? Ik probeer zoveel mogelijk kritische nieuwsbronnen te lezen en volg de groeiende kritische internationale gemeenschap. Uiteindelijk zal er niet alleen vanuit de internationale gemeenschap, maar ook vanuit de Myanmar bevolking zelf een kritische beweging moeten ontstaan die de daden van het leger veroordeelt en de Myanmar regering oproept om deze situatie te stoppen.

1 thought on “Niet op de lijst

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *