Myanmar

De millennials van Myanmar

DSC_1100

Vorige maand lanceerden we op mijn werk de Agrifood Bootcamp, een project om Myanmar jongeren weer voor de landbouw te interesseren. Onze boodschap: ‘Wij hebben jullie frisse ideeën nodig om de Myanmar agri-sector future proof te maken.’ Een uitdagend project; terwijl wij millennials in het Westen de hemel in prijzen vanwege hun vermeende creativiteit, ICT skills, gedrevenheid en openheid voor verandering, mag de jonge generatie van Myanmar zich meestal pas laten horen als de oudere ervaren generatie heeft gesproken.

Wijsheid komt met de jaren

Wijsheid komt met de jaren,  gelooft men in Myanmar. Als je die jaren nog niet doorstaan hebt moet je van goeden huize komen om de ouderen om je heen te trotseren. Die status van leeftijd wordt weerspiegeld in alle finesses van de cultuur. Zo zijn aanspreekvormen altijd gerelateerd aan leeftijd. Een man die ouder is dan jij noem je a’koh (older brother), terwijl je een jongere man met mau leh (younger brother) aanspreekt. Het bepalen van de relatieve leeftijd bezorgde mij in het begin heel wat hoofdbrekens; iedereen in Zuid-Oost Azië lijkt een eeuwig jong en rimpelloos gelaat te hebben.  Daarnaast is het gebruikelijk om belangrijke oudere mensen zoveel mogelijk titels mee te geven, om hun status te bevestigen. Als ik de rector van de agrarische universiteit een mailtje stuur noem ik hem U Sayar Dr Myo Kywe, ofwel ‘Mister Teacher Doctor’.

De macht van leeftijd en het collectief komt ook sterk tot uiting in familierelaties. Ouders en andere oudere familieleden bepalen het levenspad van hun kinderen tot op hoge leeftijd. Ze beslissen wat hun kinderen gaan studeren, waar ze gaan werken en beoordelen de geschiktheid van een partner. Hoewel er steeds meer moderne ouders en jongeren zijn, levert het nog vaak lastige werksituaties op. In sollicitatiegesprekken vraag ik naar ambities, waar iemand over 5 jaar wil staan en wat iemand graag wil leren. De meeste sollicitanten hebben hier nauwelijks over nagedacht. Het kan immers gebeuren dat je vader van de ene op de andere dag besluit dat je het familiebedrijf aan de andere kant van het land moet overnemen, of nog een studie moet gaan doen.

DSC_1083

Bastions van hiërarchie en traditie

Met de Agrifood Bootcamp proberen we onze waardering voor de frisse ideeën, energie en het idealisme van de jeugd ook hier over het voetlicht te krijgen. Samen met Nederlandse bedrijven en organisaties nodigen we studenten en young professionals uit om een oplossing te pitchen voor een uitdaging van zo’n bedrijf.

We vroegen ze vorige maand voor het eerst om hun mening tijdens drie promotieworkshops, evenementen waar we in totaal bijna 1000 jongeren kennis lieten maken met de Agrifood Bootcamp en de uitdagingen van de bedrijven. Ze vonden plaats op drie  verschillende universiteiten, bastions van hiërarchie en traditie. Bij binnenkomst leken de studenten meer op brugklasleerlingen dan op jong volwassenen. De docenten vertelden op strenge toon wat ze moesten doen en de zaal antwoordde in koor op de begroetingen en vragen van de sprekers. Allemaal droegen ze longhi’s, westerse kleding is verboden op de universiteit. Ze zijn gekomen omdat de professor heeft gezegd dat het moest. Dan deden ze dat braaf, ook op hun vrije zaterdagochtend.

Wilden we niet te snel, vroeg ik me onzeker af. Konden we deze jongeren wel zomaar op de man af vragen om hun ideeën te delen, terwijl ze zo weinig ruimte leken te krijgen voor eigen initiatief?

IMG_3959 copy

Studenten in opstand

Maar toen we ze om input vroegen gebeurde er iets in de zaal. Na elke bedrijfspitch stonden er jongens en meiden op om hun observaties, vragen of ideeën te delen. Als ik bedenk hoe warm ik het nog altijd krijg als ik besluit een vraag te stellen terwijl ik onderdeel ben van een groot publiek, vind ik dat behoorlijk dapper.

Is de Myanmar jeugd wel zo anders dan die van Nederland? Op dezelfde universiteiten waar wij nu stonden begonnen 30 jaar geleden, in 1988 de legendarische studentenopstanden. Tijdens de voorbereidingen voor de Bootcamp zag ik van dichtbij waar het allemaal begon. De professor van de Technische Universiteit sprak vol trots over zijn dappere studenten en midden op de campus van de Economische Universiteit staat een boom ter nagedachtenis van de vele onschuldige slachtoffers die daar vielen.

Strijden voor het goede

Overal ter wereld zijn het de jongeren die bereid zijn hun stem te verheffen en te strijden voor het goede. Tegen de wapenlobby, tegen economische ongelijkheid en tegen dictatoriale regimes die elke vorm van individuele ontplooiing de kop in drukken. Strijden tegen dat laatste, zoals in Birma gebeurde, vraagt een ongekende moed. Ik luister graag naar de verhalen van mijn vader over de demonstraties tegen de kroning van Beatrix, maar besef nu dat de gevaren die daarbij hoorden peanuts waren. Veel erger dan een nacht in de cel werd het niet. Hier gingen jongeren de straat op in de wetenschap dat de militaire regering tot alles in staat zou kunnen zijn.

Helaas is het niveau van het onderwijs op de universiteiten in Myanmar nog lang niet terug op dat van enkele decennia geleden en dit zal ook nog vele jaren duren. Maar het stemt me hoopvol dat de studenten nog evenzeer bereid zijn om hun mening te geven en ideeën te delen. Ik hoop dat wij de jongeren die vooruit willen met de Agrifood Bootcamp een beetje steun kunnen bieden om succesvol te worden en hun land verder te brengen.

3 thoughts on “De millennials van Myanmar

  1. Hoi Bente. Mooi, persoonlijk en insightful stuk. Persoonlijk vind ik het wel prettig, deze waardering voor het ouder worden hier in Myanmar. Makes me feel less old ?. Heel wat anders dan onze cultuur waar we de eeuwige jeugd willen nastreven. Het zou mooi zijn als we ergens de juiste balans kunnen vinden.. .

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *