Myanmar

Achter de Aziatische glimlach

Voordat ik naar Myanmar verhuisde vond ik het best spannend of ik wel ‘echt’ contact zou kunnen krijgen met de mensen hier. Iedereen kent de verhalen over vriendelijk lachende Aziaten die je de verkeerde kant op sturen omdat ze niet durven te zeggen dat ze de weg niet weten. Zouden ze echt zo verlegen zijn, dacht ik voor vertrek. En hoe zouden wij daar met onze Hollandse scherpe humor (Henno) en ongeduld (ik) mee om weten te gaan?   
Myanmar letters

Contact krijgen blijkt inderdaad één van de uitdagendste, maar ook intrigerendste aspecten van het leven in Yangon. Als ik voor mijn werk gesprekken voer met lokale bedrijven of organisaties, heb ik achteraf vaak geen idee wat ze er nou écht van vonden. Super gaaf of helemaal niks, het kan allebei.  Iedereen glimlacht altijd, maar soms hoor ik daarna nooit meer iets. De vrienden die ik begin te maken zijn allemaal expats. Hoewel ik vaak leuke gesprekken voer met Myanmar, heb ik nog met niemand een mate van vertrouwelijkheid bereikt waaruit een vriendschap zou kunnen ontstaan.

In een poging om de contactbarrière wat te verkleinen heb ik mij op de uitdaging gestort om Birmaans te leren. Sinds begin Januari volg ik lessen bij Mister Htoo Htoo, een energieke leraar die soms meer een theaterstuk lijkt op de voeren dan een les te geven.

Mr Htoo Htoo
Mr Htoo Htoo

De uitspraak is het moeilijkst. Je hebt korte, lange, hoge en lage tonen, klanken met en zonder lucht en nasale geluiden die je alleen kunt produceren door je wangen als een knaagdier op te trekken. Zo kunnen woorden die voor ons allemaal hetzelfde klinken toch vier verschillende betekenissen hebben.

Om een voorbeeld te geven:

  • La (kort) la (laag) la (hoog en lang): Komt de maan?
  • La (kort) hla (met lucht) la (hoog en lang) : Komt de maan mooi?
  • Ngar ngar ngar: Vijf vissen lenen

Ook de logica achter de taal is hier heel anders. Je gebruikt geen persoonlijk voornaamwoorden, want dat wordt toch wel duidelijk uit de zin. Daarentegen zijn er wel 60 verschillende woorden om zelfstandig naamwoorden aan te duiden. ‘Lohn’ is voor fruit, meubels, huishoudelijke apparaten, glazen flessen en andere ronde dingen (!?), bu is voor verpakkingen behalve glazen flessen. Tijden voor werkwoorden zijn niet echt van belang, maar je moet wel altijd aangeven of iets stilstaat, ergens heen gaat of ergens vandaan komt.

Elke dag zit ik als een schoolkind rijtjes uit mijn hoofd te leren en invuloefeningen te maken. Soms zakt de moed me in de schoenen, als ik na een half uur werkwoorden stampen nog steeds de helft niet kan onthouden. Of als ik in mijn beste Birmaans een tros bananen wil kopen en de verkoopster me alleen maar verbouwereerd aanstaart. Aan lezen en schrijven zijn we nog helemaal niet begonnen en als ik probeer een menukaart te ontcijferen ben ik daar dankbaar voor.

Maar de momenten dat ik in het Birmaans 500 Kyat (30 cent) van de taxiprijs afpingel of ineens blijk te kunnen verstaan wat de riksjabestuurders onder mijn raam naar elkaar roepen, ben ik euforisch. De meeste mensen waarderen het enorm dat ik hun taal wil leren spreken en beginnen te stralen bij simpele zinnetjes als ‘Hoe gaat het?’

Ik ben ervan overtuigd dat taal een belangrijke rol speelt in Reclamebordhoe je de wereld ziet. Hoewel ik voorlopig nog niet verder zal komen dan Jip en Janneke taal, hoop ik via het Birmaans toch een beetje meer van de cultuur te begrijpen en de wereld te zien zoals de Myanmar dat doen. Zo kan ik straks hopelijk beter inschatten wat de mensen waar ik mee praat er écht van vinden. Zodat ik in mijn werk beter begrijp waar de vraag precies ligt en een wezenlijke bijdrage kan leveren daar waar het nodig is. Daarnaast hoop ik op vriendschappen buiten mijn comfortzone van expats. Daar moet ik misschien een beetje mijn best voor doen, maar ik vertrouw erop dat oprechte interesse de eerste stap is.

3 thoughts on “Achter de Aziatische glimlach

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *